Elazığ’da Harput Kalesi’nde, Orta Çağ ve Yakın Çağ’da kullanılmış 1000 yıllık, ‘sanayi sitesi’ keşfedildi.
Milattan önce 3 binin ortalarından itibaren yerleşimlerin görüldüğü ve Urartu Krallığı tarafından surlarla çevrilen Harput Kalesi’nde üç yıllık kazı çalışmaları sonucunda bir sanayi sitesi keşfedildi. Batı surlarında iki burç arasında kalan bölgede görülen buluntuların 1000 yıllık olduğu tespit edildi.
Kazı çalışmalarının yüzde 50’sinin tamamlandığı bölgede demir atölyeleri, maden eritme ocakları, cüruf, ok ve mızrak ucu, çivi, nal, mutfak eşyası gibi metal malzemeler bulundu.
Kültür ve Turizm Bakanlığı, Elazığ Valiliği ile Fırat Üniversitesi’nin desteğiyle yürütülen çalışmalarla, demir eser üretim bölgesinin bir bölümünün restorasyonu tamamlandı. Alanın turizme açılması bekleniyor.
Harput Kalesi Kazı Başkanı Prof. Dr. İsmail Aytaç, kazıların ilk olarak 2014’te başladığını daha sonra verilen uzun aranın ardından 2021’de tekrar çalışmaya başladıklarını söyledi.
Üç yıldır süren kazılarda demir atölyeleri, çok sayıda metal üretim tandırı ve kalıplar bulduklarını, kasa kasa demir cürufları, metal külçeler, mızrak ve ok ucu örneklerine rastladıklarını açıklayan Aytaç, kalede özellikle silah üretiminin bu bölgede yapıldığını belirtti.
İsmail Aytaç, bölge hakkında şunları söyledi:
“Barış zamanında da çeşitli mutfak, mobilya aksamından, nal, çivi gibi aklımıza gelebilecek her türlü süs eşyası da dahil olmak üzere bu atölyelerde üretim yapıldığını düşünüyoruz. Kalelerde bu tür stratejik ürünler özellikle savaş zamanında çok önem taşıyordu ve bu tür üretimlerin yapıldığı bir alanı ortaya çıkardık.
Şu anda Türkiye’de 1000 yıllık geçmişe sahip endüstri mirası alanı olarak ziyarete açık olan bir yer yok, dolayısıyla Harput Kalesi’nde endüstri mirası açısından önemli bir turizm alanı elde edildi.”
Aytaç, sanayi sitesinin Bizans, Artuklu, Selçuklu, Dulkadiroğulları, Akkoyunlular ve Osmanlı dönemlerinde aktif kullanıldığını belirtiyor.
Kazı başkanı Aytaç’a göre alanda bulunan savaş malzemeleri bölgede bir cephanelik olduğunu da kanıtlıyor:
“Cephaneliğin de buraya yakın bir alanda olduğunu tahmin ediyoruz. Şimdilik cephaneliği tespit edemedik fakat bulunduğumuz alanın kazılmayan bir yerinden çıkacağını tahmin ediyoruz.”
