ELMAS TOPCU
@topcuelmas
Kasım ayı başında Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a hakaret edildiği ileri sürülen ve ünlü çizerler Achim Greser ile Heribert Lenz imzalı, 2011 yılına ait bir karikatür Ankara’da tepkilere neden olduysa da bu ilk değildi.
Gezi eyemleri, Twitter ve Youtube sansürleri, Erdoğan ve bazı bakanlar hakkındaki yolsuzluk iddiaları, yargıdaki görev değişiklikleri, Türkiye’deki seçimler, Soma ve son olarak da Amerika’nın keşfi gibi konularda Almanya’da sıklıkla hiciv ve sert eleştiriler içeren çalışmalar dikkat çekiyor.
Diken, Almanya’nın saygın gazeteleri ve dergileri Frankfurter Allgemeine, die Tageszeitung, der Tagesspiegel ve Cicero başta gelmek üzere, son aylarda farklı medya organlarında yayınlanan karikatürleri derledi.
Klaus Stuttmann
Erdoğan’ın Soma faciası sonrasında, bir nevi Türkiye’deki cumhurbaşkanlığı seçim kampanyasını başlattığı Almanya ziyareti yoğun tartışmalara neden olmuştu. Çizer Stuttmann, Köln’deki Dom Katedrali’nin görüldüğü bu karede bir TOMA’yı Erdoğan’ın seçim aracı olarak yansıtmış ve Batı‘ya yönelik sert açıklamaları nedeniyle dikkat çeken Erdoğan‘ı “Biraz da sempati, cazibe, alım püskürtmekten zarar gelmez” diye iğnelemiş.
Stuttmann, bu karikatürde de, Ankara’nın sert biçimde eleştirdiği ve Almanya’dan bir nevi özür talep ettiği, ders kitaplarında yer alan karikatürdeki köpek kulübesi üzerine ‘Erdoğan’ yazan Greser&Lenz imzalı karikatüre gönderme yapmış ve “Benim güzel sarayımı bir köpek kulübesi olarak çizmek nasıl bir hakarettir” diye de eklemiş baloncukla.
Oysa söz konusu Greser&Lenz karikatüründe Erdoğan figür olarak yok, sadece isim olarak var ve “O isimle de onun kastedilip kastedilmediği konusunda da yüzde yüz netlik yok” diye konuşmuştu çizerler.
Ama bu karikatürde Ak Saray üzerinden doğrudan Erdoğan’ın hedef alındığı dikkat çekiyor. Bu karikatür sosyal paylaşım sitelerinde, “Ankara’dan gelen tepkilere pabuç bırakmayız” cümlesiyle sıkça yer aldı.
Bu yılın başında yayınlanan bu karikatürde ise Stuttmann, Erdoğan’ın yargıya müdahalesini eleştiriyor. Yargının sembolünün kollarının kesildiğinin görüldüğü bu karikatürde Erdoğan şöyle konuşuyor: “Sana söyledim, elini benim adamlarımdan çek diye…“
İki gün önce yayınlanan bu karikatürde ise Türkiye’deki inşaat sektöründeki patlama ve Erdoğan’ın sektörle yakın ilişkisi hedef alınmış. Binaların üzerinde ‘Korruption- Yolsuzluk’ yazıyor ve binalardan birinin üzerinde konuşan işadamlarından birinin de “Erdoğan olmasaydı, sektördeki bu patlama asla olmazdı” sözleri yükseliyor.
Bu karikatür ise Türkiye’deki cumhurbaşkanlığı seçimelerinden sonra yayımlandı. Altında “Erdoğan’ın cumhurbaşkanlığı yemini“ yazıyor. Erdoğan’ın ise yemininde “Halkın %48’i beni seçmedi. Beni seçmeyenler bunun hesabını ödeyecek” cümlesi yer alıyor.
Burkhard Mohr
Karikatürist Burkhard Mohr’un bu karikatürü, yurtdışındaki Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının da oy kullanması sebebiyle Türkiye’deki cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde bir nevi seçim arenasına dönen Almanya’dan da ilgi ve dikkatle izlenen seçimler sonrası duruma yönelik.
Altta ‘Erdoğan’ın solo gösterisi’ yazıyor. Ve Türkiye Cumhurbaşkanı’nın, ‘rakipleri’ ve ‘özgürlüğün’ üzerine yattarak onları ezdiği ve Türkiye Cumhuriyeti olarak resmedilen tavuğu da yiyip yutmaya hazırlandığı ima ediliyor.
Bu karikatürde ise, Erdoğan’ın ipin ucunu kaçırdığı ve yolsuzluk kayasının üzerinde yokuş aşağı yuvarlanırken de “İftira” diye bağırdığı görülüyor.
Mayıs 2014’te yayınlanan bu karikatürün altında ‘Son engel’ yazılı. Cumhurbaşkanlığına ulaşmada Erdoğan’ın önündeki son engel olarak gördüğü Soma’da hayatını kaybeden madencilerin tabutları üzerinden zıplayarak koltuğa yürüdüğü ima ediliyor.
Mohr, bu çalışmasında ise sansür, yolsuzluk ve uluslararası eleştirileri kendine malzeme (yakıt) yaparak, AKP (aracı) ile yola devam eden bir Erdoğan (benzincide) çizmiş.
Silvan Wegmann
2014 yılı ilkbahar aylarında Türkiye’de Twitter ve Youtube’a erişim yasakları Almanya’da da geniş yankı bulmuş, düşünce özgürlüğünün ihlali olarak sert biçimde eleştirilip kınanmıştı.
O döneme ait Silvan Wegmann imzalı bu karikatürde de, Erdoğan’ın Twitter’a açtığı savaşın geri teptiği ve Twitter’in kuşları özgürce uçup, şarkılar söyler, öterken, Erdoğan’ın zarar gördüğü ve imajının zedelendiği ima ediliyor.
Thomas Plaßmann
Çizdiği siyasi karikatürlerle çok sayıda ödüller alan bir başka karikatürist Thomas Plaßmann, bu çalışmasında, Soma’da attığı tekmeyle ‘uluslararası kariyer’ yapan Başbakanlık Müşaviri Yusuf Yerkel’i resmetmiş.
Erdoğan’ın ağzından çıkarılan ilk karedeki baloncukta, “Bölyesi manzaraların bir daha meydana gelmeyeceğinden emin olabilirsiniz“ deniyor. İkinci karede ise, “Şu andan itibaren kamuoyunda fotoğraf yasağı uygulanacaktır“ sözleri yer alıyor.
Burkhard Fritsche
Son olarak Erdoğan’ın Amerika’yı Müslümanların keşfettiği yönündeki açıklaması da Almanya’da epeyce ti’ye alınan konulardan biri oldu.
Siyasi karikatürleriyle tanınan bir diğer çizer Burkhard Fritsche’nin Türkiye’de de yankı bulan bu karikatüründe Kolomb’un Amerika kıtası kıyılarına ulaştığında gördüğü, kumlara yazılmış bir mesaja şaşırdığı resmedilmiş. “Erdoğan buradaydı“ mesajını gören Kolomb’un resmedildiği karikatürün altında ise “1492, Amerika’yı Kolomb keşfetmemiş“ yazılı.
