‘Yüzüklerin Efendisi’nin unutulmaz karakteri Gollum ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın bir görselini Facebook hesabından paylaşan doktorun yargılandığı davada bilirkişi, Gollum karakterinin ‘mazlum’ olduğunu söyledi.
Bilgin Çiftçi adlı doktor, söz konusu paylaşım nedeniyle memuriyetten men edilmiş, dava haberini yapan Evrensel gazetesine dava açılmıştı. Çiftçi’nin ayrıca aile hekimliği sözleşmesi de feshedilmişti.
Ünü Türkiye’nin sınırlarını aşan ve çok sayıda yabancı gazetede haber konusu olan ‘Gollum davası’nda ‘Yüzüklerin Efendisi’ üçlemesinin yönetmeni Peter Jackson da topa girmek zorunda kalmıştı. Senaristlerle ortak açıklama yayınlayan Jackson, fotoğraftakinin Gollum değil, Smeagol olduğunu, onun da‘neşeli ve tatlı bir karakter’ olarak bilindiğini kaydetmişti.
Filmin yönetmeninin ifadelerine yer verildi
İstanbul Bilgi Üniversitesi’nden Yrd. Doç. Dr. Esra Bilgiç, Uzman Psikolog Sercan Keçeli ve Klinik Psikolog Serhat Damar imzalı bilirkişi raporu, geçen çarşamba günü gürelen davanın 7’nci duruşmasında mahkemeye ulaştı.
10 sayfalık raporda ‘Yüzüklerin Efendisi’ filmine dair akademik çalışmalarda Gollum karakterinin anlatılma biçimi analiz edilirken, filmin yönetmeni Peter Jackson’ın davaya konu olan fotoğrafı kastederek “Bu Gollum değil, Smeagol” demesine yer verildi.
Raporda filmin senaristleri Frank Walsh ve Philippa Boyen’in “Smeagol neşeli ve tatlı bir karakter. Yalan söylemez, aldatmaz ve başkalarını manipüle etmeye girişmez. Kötü ve işbirlikçi biri değildir” demesi de yer buldu.
Smeagol karakterinin tartışmasız biçimde olumlu özelliklere sahip olduğu belirtilirken, “Gollum karakterinin de büsbütün olumsuz yahut kötü olarak nitelenebileceğini söylemek mümkün değildir” dendi.
Gollum kötülüğün timsali değil mazlum
Raporda Gollum karakterinin ‘kötülüğün timsali’ değil ‘kurban’ ya da ‘mazlum’ olarak resmedildiği de yazıldı: “Literatür taraması ve film incelemesi neticesinde, hem orijinal eserin yazarı Tolkien’in, hem de romanı filme uyarlayan Jackson’ın Gollum karakterini kötülüğün timsali olmaktan ziyade, aslında bir kurban yahut mazlum olarak resmettiklerinin altını çizmek ve karakterin okur ve izleyiciler bakımından da yaygın olarak bu şekilde algılandığına dikkat çekmek yerinde olacaktır.”
‘Paylaşılan görsel ifade özgürlüğü kapsamında’
Rapordu değerlendiren Çiftçi’nin avukatı Hicran Danışman, paylaşımın hakaret niteliği taşımadığını, eleştiri amaçlı yapıldığını ve ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini söyledi: “Bu raporla, Gollum’un siyasi aktörleri eleştirme öznesi olarak ele alındığı ortaya konmuş oldu. Bizim de baştan beri savunmamız bu yöndeydi. Yani Gollum’un karakter özellikleri nedeniyle dünyada ve bizde eleştiri amaçlı ele alındığı ve paylaşılan görselin ifade özgürlüğü kapsamında olduğu. Bu nedenle mahkeme ‘Gollum kötü değil’ diye değil, paylaşım ifade özgürlüğü kapsamında kaldığından beraat kararı vermelidir.”
‘Akademik düzeyde, bilimsel makalelerden yararlanılarak hazırlanan rapor’
Raporun akademik düzeyde ve bilimsel makalelerden yararlanılarak hazırlandığını kaydeden Danışman, “Bu yargılamada bir mazlum ve mağdur varsa o da müvekkilden başkası değildir. Raporun esas kıymeti ise şurada: Müştekinin Cumhurbaşkanı olmasından ürkülerek objektiflikten, bilimsellikten, edebiyattan, felsefeden, pozitif bilimlerden yoksun bir rapor değil. Tam tersine akademik düzeyde, ciddiyetle, bilimsel makalelerden yararlanılarak hazırlanmış. Müvekkilin ve savunmanın yargıdan talebi ise lütuf değil ifade ve düşünce özgürlüğünün teslim edilmesidir” diye konuştu.
Erdoğan davadan feragat etti ama kamu davası sürüyor
Öte yandan 15 Temmuz darbe girişiminin ardından hakaret davalarından vazgeçeceğini açıklaya Erdoğan’ın feragat dilekçesi de mahkemeye ulaştı. Erdoğan’ın avukatı aracılığıyla gönderilen dilekçede “Sayın Cumhurbaşkanımız, milletimizin asgari müştereklerde buluşması, birlik ve beraberliğimizin tahkim edilmesi, siyasi hayatımızda asgari nezaketin kalıcı olarak tesis edilmesi ümidi ve iradesiyle işbu davadan feragat etmektedir” dendi.
Ancak Erdoğan davadan feragat etmiş olmasına rağmen kamu davasının sürdüğü ve 25 Ekim’de karar duruşmasının yapılacağı belirtildi.
