Rusya, Britanya, Almanya, Çin ve Fransa Washington’ın İran’a yönelik ambargosunu aşmak için ‘özel amaçlı ödeme’ sistemi geliştirme konusunda anlaştı.
İran’ın nükleer programını denetime açması karşılığında bu ülkeye yönelik ekonomik ambargonun kaldırılmasını içeren anlaşmadan ABD tek taraflı olarak çekilmişti. ABD Başkanı Donald Trump anlaşmanın tarafı Avrupa ülkelerinin de uygulamaya koyacağı ekonomik yaptırımlara katılmasında ısrar ediyor. ABD’nin anlaşmayı dayatırken en önemli silahı dolar üzerinden İran’a yönelik para transferlerini durdurmak. AB ülkeleri ise anlaşmaya bağlı kalma yönünde tavır gösteriyor.
Ambargo konusu, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu sırasında Rusya, Britanya, Almanya, Çin ve Fransa’nın oluşturduğu Ortak Kapsamlı Eylem Planı (JCPOA) toplantılarında masaya yatırıldı.
İran’ı temsilen Dışişleri Bakanı Cevat Zarif’in de katıldığı temaslar sonrasında açıklama yapan Avrupa Birliği (AB) Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini İran’la ticareti sürdürebilmeleri için üzerinde anlaşılan noktayı da şöyle açıkladı: “Somut ve acil sonuçlar üretmek amacıyla üyeler İran ile özellikle petrol gibi İran’ın ihracat ürünleri ödemeleri için bir ödeme kanalı oluşturulmasına olumlu bakıyor.”
Ödeme kanalının adı ‘Özel Maksatlı Araç’ (Special Purpose Vehicle) olarak adlandırıldı. Sistemde yer alacak Almanya dışındaki dört ülkenin de ABD ile birlikte BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyesi olması da yapılan hamleyle ilgili ayrı bir not.
