19 Nisan’da yürürlüğe giren ve içeriğini “Kimi kandırıyorsunuz?” başlığıyla bu köşeden duyurduğumuz “Borç Üstlenimi Yönetmeliği” tartışmaları büyüyünce, Hazine “açıklama yapma lüzumunu” hissetmiş. Ne var ki, hepimizin geleceğini doğrudan ilgilendiren konuyla ilgili bu metin, “açıklık” getirmek şöyle dursun, kamuoyunun kafasını büsbütün karıştıran ifadeler içeriyor.
Bir kere, beş sayfalık bu metinde, borcu üstlenilecek projeler listelenmiyor. Dahası uzun uzun dolaylı ifadeler kullanılırken bir de “şeffalıktan” bahsediliyor. Metnin en kritik ama bir o kadar da sorunlu kısmı şurası:
“Borç üstlenimi, genel bütçe kapsamındaki, kamu idareleri ile özel bütçeli idareler tarafından, 3996 Sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde YİD (yap-işlet-devret) modeliyle gerçekleştirilen projeler için uygulanan bir mekanizmadır. KİT’ler ile mahalli idarelerin yap-işletdevret modeliyle gerçekleştirecekleri projeleri için borç üstlenim taahhüdü verilmesi mümkün değildir.”
Şimdi sırayla gidelim: – Şehir hastaneleri, Sağlık Bakanlığı’nın projesi. – 3. köprü, Karayolları Genel Müdürlüğü’nün (KGM) projesi.
– Körfez geçişi ve otoyolları da KGM projesi. Yukarıdaki alıntıyı esas alırsak; Sağlık Bakanlığı ile KGM genel bütçe kapsamında olduğu için, bu projeler yönetmelik kapsamında… Peki 3. havalimanı? – Başbakan’ın verdiği rakamla 45 milyar dolar, ihale rakamıyla da 22.1 milyon Avro olan 3. havalimanı, bir DHMİ projesi. DHMİ ise genel bütçe kapsamında bir kamu idaresi değil. Bir KİT…
Hazine’nin açıklamasını, kendi ifadelerine sadık kalarak anlamak isterseniz bu şu anlama geliyor: “Hazine, bir KİT olduğu için DHMİ’nin ihale ettiği 3. havalimanına borç üstlenim taahhüdü vermeyecek.” Gerçekten öyle mi? Keşke öyle olsa… Ama değil. KİT de olsa, yerel yönetim de olsa, yaptığı yatırım vaktinden önce feshedilirse, yurtdışı kredisini üstlenme yolu sonuna kadar açık. DHMİ, Bakanlar Kurulu’na yazı yazacak. Hükümet de Hazine’ye “üstlen şu borcu” diyecek. Bu kadar. Bunun teknik adının “borç üstlenimi” değil de “yatırım garantisi” olmasının ise büyük bir önemi yok. 3. köprü borcunu üstlenecek bir Hazine’nin, 3. havalimanını üstlenmeyeceğini düşünür müsünüz?
