BURAK ŞAHİN
buraksahin@diken.com.tr
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), eşcinselliği suç kabul eden yasa tasarısını değiştirerek ‘doğaya aykırı cinsel ilişki’ suçunu kaldırdı. KKTC’deki değişiklikle birlikte, Avrupa’da eşcinselliği suç sayan bir ülke kalmadı.
KKTC Meclisi’nde oy çokluğuyla kabul edilen yasa değişikliğiyle, LGBTİ’lere yönelik nefret suçlarına yaptırımlar da artırılıyor. Ancak eşcinselliğin propagandası suç kapsamında kalacak. Yasa değişiklikleri, resmi gazetede yayınlandıktan sonra yürürlüğe girecek.
Geriye kaldı 82 ülke!
KKTC’nin eşcinsellerin hakları konusundaki bu adımı olumlu karşılansa da, Uluslararası Lezbiyen, Homoseksüel, Trans ve Interseks Birliği’nin (ILGA) verilerine göre, 82 ülkede hâlâ LGBTİ bireylerin özgürlüklerini, yaşama, çalışma ve barınma haklarını tehdit eden yasalar var. En son Hindistan’da eşcinsel ilişki yasaklandı; Rusya’daysa eşcinsellik ‘geleneksel olmayan cinsel ilişki propagandası’ adı altında hâlâ tartışma konusu. Eşcinsellerin hakları özellikle Afrika ve Asya ülkerinde ihlal edilirken, birçok ülkede eşcinsel ilişkiye hapis cezası veriliyor.
Halk öldürmezse devlet öldürüyor…
Eşcinsel ilişki, Moritanya, Sudan, İran, Yemen ve Suudi Arabistan’da idamla cezalandırılıyor. LGBTİ bireyler Nijerya ve Somali’nin bazı bölgelerinde idam cezasının yanı sıra farklı işkence türlerine maruz bırakılıyor. Çoğu ülkede cinsel kimlikler gerekçesiyle işlenen cinayetler için yaptırım yok. Cinsel yönelim ve cinsel kimlik kapsamında işlenen nefret suçları, sadece 26 ülkede anayasal yaptırımlarla cezalandırılıyor.
Evlilikleri tanıyan ülkeler artıyor
Öte yandan, son dönemde bazı ülkelerde nefret suçlarına dair anayasal güvenceler daha belirgin hale getirilirken, bazı ülkelerde de eşcinsellerin evlenmesi konusunda adımlar atıldı. Yeni Zelanda’da 19 Ağustos 2013’te yürürlüğe giren yasayla birlikte, eşcinsel evlilikler şu 16 ülkede tanınır hale geldi: Hollanda (2000), Belçika (2003), İspanya (2005), Kanada (2005), Güney Afrika (2006), Norveç (2009), İsveç (2009), Arjantin (2010), İzlanda (2010), Portekiz (2010), Danimarka (2012), Fransa (2013), Uruguay (2013), Yeni Zelanda (2013), Brezilya (2013) ve Birleşik Krallık’ta İngiltere/Galler (2013).
Grammy ‘onur’ ödülleri
ABD’deyse 50 eyaletin 17’sinde eşcinsellere evlenme hakkı tanındı; diğer eyaletlerde de bu hakkın tanınması konusundaki baskılar artıyor. ABD’de eşcinsellere evlilik hakkı tanınmasıyla ilgili tartışma, önceki hafta düzenlenen Grammy Ödül Töreni nedeniyle de yakın zamanda gündeme geldi. 30’dan fazla gay, lezbiyen, transseksüel çift, Macklemore & Ryan Lewis ve Mary Lambert’in bu konu hakkında marş haline gelen ‘Same Love’ı söylediği sırada evlenmiş; Madonna ve Queen Latifah’nın da eşlik ettiği bu anları tüm dünya izlemişti.
