ABD Dışişleri Bakanlığı, Çin’in uluslararası anlaşmayı çiğneyerek gizlice nükleer patlama testi yürüttüğünü iddia etti. Testlerin yeraltında yapıldığı öne sürüldü.
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın bir raporuna dayandırılan iddia ilk olarak Wall Street Journal’da yer aldı. ABD ile Çin arasındaki ilişkiler Washington’un yeni tip corona virüsü salgınından Pekin’i sorumlu tutması nedeniyle zaten gergin durumda.
Rapora göre, ABD Çin’in Lop Nur nükleer test sahasında 2019 yılı boyunca patlama testlerinde ‘sıfır enerji miktarı’ kuralını ihlal ettiğini düşünüyor.
Nükleer silah başlıklarının patlaması zincirleme nükleer reaksiyon yaratırken, zincirleme reaksiyon yaratmayan testler ‘sıfır enerji‘ testi olarak niteleniyor.
Raporda, “Çin’in Lop Nur test sahasını bütün yıl muhtemelen faaliyete geçirmeye hazırlanması, patlama odaları kullanıyor oluşu, Lop Nur’da yürüttüğü kapsamlı kazı çalışmaları ve nükleer test faaliyetleri hakkında şeffaf olmayan tutumu sıfır enerji miktarı standardına uymadığına dair endişeleri artırıyor” ifadeleri yer aldı ancak buna dair herhangi bir kanıt sunulmadı.
Pekin’in nükleer patlama testlerini yasaklayan anlaşmaya uyup uymadığı Nükleer Test Yasağı Anlaşması Kurumu’nca denetleniyor. Rapora göre, bu kurumun denetimleri yürüttüğü gözlem merkezlerine bağlı sensörlere veri aktarımının engellemesi de şeffaf olmayan tutumlar arasında yer alıyor.
1996 yılında imzalanan Kapsamlı Nükleer Test Yasağı Anlaşması (CTBT) nükleer silahların güvenliğini sağlamak için yürütülen faaliyetlere izin tanıyor.
Denetim kurumundan bir sözcü, Wall Street Journal’a yaptığı açıklamada Çin’in beş sensör istasyonunda 2018 yılından Ağustos 2019 sonuna kadar veri aktarımı yapılmadığını, ancak ağustostan sonra veri akışının tekrar başladığını söyledi.
Çin Dışişleri Bakanı Zhao Lijian, Çin’in nükleer testlerin ertelenmesi kuralına uyduğunu ve ABD’nin desteksiz suçlamalarda bulunduğunu ifade etti.
Lijian, “Çin her zaman uluslararası yükümlülükleri dürüstçe yerine getirerek sorumlu bir tutum takındı. ABD’nin Çin’i eleştirisi tamamen temelsiz ve çürütmeye bile değmez” dedi.
