ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinden ithal edilen çoğu ürüne yüzde 15 gümrük vergisi getiren ve AB’yi ABD enerji ürünlerine büyük yatırımlara zorlayan bir anlaşmaya varıldığını açıkladı.
Trump, ‘iğrenç bir paçavra’ dediği meşhur Wall Street Journal gazetesini yasakladığı İskoçya gezisinde, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’le görüştü.
78 yaşındaki ABD başkanı, AB’nin ABD’den 750 milyar dolarlık enerji ürünü (petrol, doğalgaz, LNG, nükleer yakıt) almayı kabul ettiğini ve ülkeye 600 milyar dolardan fazla yatırım yapacağını duyurdu.
Ayrıca ABD’nin AB’den ithal edilen ürünlere yüzde 15 gümrük vergisi uygulayacağını söyledi.
Trump uzlaşı sağlanmaması halinde AB ürünlerine 1 Ağustos’tan itibaren yüzde 30 gümrük vergisi uygulanacak, diye tehdit ediyordu. Halihazırda AB üretimi otomobiller yüzde 25, çelik ve alüminyum yüzde 50, başka ürünlerse yüzde 10 gümrük vergisine tabi.
‘Şimdiye kadarki en büyük ticaret anlaşması’
ABD başkanı, “Anlaşmadan çok memnunum” dedi. “Bence bu şimdiye kadarki en büyük ticaret anlaşması.“
Von der Leyen ise ‘istikrar’ ve ‘öngörülebilirlik’ sağlayacak ‘iyi bir anlaşma’da uzlaşıldığını söyledi. Fakat yeni gümrük vergileri tarihsel ortalamanın çok üstünde.
Nitekim The Guardian’a konuşan bir analist, anlaşmanın ABD için ‘büyük bir zafer’ olduğunu, ama AB’nin ne elde ettiğinin pek de belli olmadığını belirtti:
“Avrupa mallarına yüzde 15 gümrük vergisi… ABD enerji ve askeri ekipmanlarına zorunlu yatırım… Avrupa’dan sıfır misilleme vergisi… Buna müzakere denmez, dense dense anlaşma sanatı denir.”
Trump anlaşma şartlarını değiştirebilir
Danışmanlık şirketi Teneo’da araştırma direktör yardımcısı Carsten Nickel, AB-ABD anlaşmasının yalnızca ‘üst düzey siyasi bir anlaşma’ olduğunu ve titizlikle müzakere edilmiş bir ticaret anlaşmasının yerini tutamayacağını söyledi.
Nickel anlaşmaya ilişkin ”Tıpkı ABD-Japonya anlaşmasında olduğu gibi, gelecekte farklı yorumlanabilir” dedi.
Nitekim dün üst düzey bir ABD yetkilisi, AB’nin anlaşmadaki yatırım taahhütlerini yerine getirmemesi halinde Trump’ın gümrük vergilerini artırabileceğini belirtti.
‘Alman sanayisi olumsuz etkilenecek’
Almanya Başbakanı Friedrich Merz de anlaşmadan memnun. Merz, Almanya’nın ihracata bağımlı ekonomisini ve dev otomobil sektörünü etkileyecek bir ‘ticaret çatışmasının’ önlendiğini söyledi.
Gelgelelim Alman otomobil üreticileri Volkswagen, Mercedes ve BMW, ABD’nin otomobil ve yedek parçalar için halihazırda uyguladığı yüzde 27,5’lik gümrük vergisinden ciddi etkileniyor.
Örneğin Volkswagen yılın ilk yarısında yüksek gümrük vergileri nedeniyle karının 1,3 milyar euro (61,1 milyar lira) azaldığını açıkladı.
Anlaşmayı sert eleştiren Alman Sanayi Federasyonu (BDI), “Yüzde 15’lik gümlük vergisi ihracat odaklı Alman sanayisini son derece olumsuz etkileyecek” diye açıkladı.
‘İşler hala iyiye gitmiyor’
Almanya kimya sektörü birliği VCI de vergi oranlarının ‘hala çok yüksek’ olduğunu söyledi.
Almanya merkezli Berenberg Bank’ta ekonomist Holger Schmieding, “Yıpratıcı belirsizlik büyük ölçüde sona erdi, AB bu anlaşmaya tahammül edebilir” dedi ve ekledi:
“Trump bu dengesiz anlaşmayı ‘zafer’ sayabilir. Ama ticaret savaşlarından önceki tabloya göre işler hala iyiye gitmiyor.“
