Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Covid-19’un kökenine ilişkin soruşturmaların ikinci evresinde, Çin’i daha fazla işbirliği yapmaya çağırırdı. DSÖ Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus Covid-19’un laboratuvardan çıkma ihtimalini yok saymak için henüz erken olduğunu söyleyerek “Ben de laboratuvarda çalıştım, kazalar olabilir. Bunlar yaygın” dedi.
BBC’nin haberine göre Ghebreyesus, hem Covid-19 salgını öncesi hem de sonrası verilere erişilmesi gerektiğini belirterek ilk soruşturma aşamasında Çin’in verileri araştırma ekibiyle paylaşmadığını vurguladı.
Çin’e eleştirel yaklaşmadığı için tepki gösterilen Ghebreyesus, aksi yönde açıklamalar yapmış ve Çin’in çabalarını övmüştü. Diğer yandan Çin’de incelemelerde bulunan DSÖ ekibinden Peter Daszak, ”Virüsün bir laboratuvardan çıktığına dair kanıt yok. Çin’deki yarasa mağaralarının incelenmesi gerekiyor. İlk vakalar bilinenden aylar, hatta yıllar önce yaşanmış olabilir” demişti.
DSÖ Acil Durum Komitesi de salgının bitmek üzere olmadığı, yeni ve tehlikeli varyantların dünyaya yayılmasının beklendiği konusunda uyardı.
Salgının kökenine dair yapılan araştırmanın ilk aşaması, şubatta sona ermişti.
DSÖ, Vuhan’a gitmişti
Virüsün kökenine ilişkin soruşturma başlatılması taleplerini reddeden Çin, uluslararası baskıların artmasıyla DSÖ heyetinin Vuhan’da incelemeler yapmasına izin vermişti.
DSÖ, ilk vakaların ortaya çıktığı Çin’in Vuhan kentine uluslararası bilim insanlarından oluşan bir heyet göndermişti.
İnceleme sürecinde bazı heyet üyeleri, Çinli yetkililerin salgının başındaki ilk vakalarla ilgili özetleri ve veri analizlerini verdiğini ancak ham bilgileri paylaşmayı reddettiğini açıklamıştı.
Heyet, 29 Ocak’ta başladığı saha çalışmalarında, ilk vakaların görüldüğü Vuhan Deniz Ürünleri Gıda Pazarı’nın yanısıra virüsün bir kaza sonucu dışarı çıktığı iddiasına konu olan Vuhan Viroloji Enstitüsü’nde de incelemeler yapmıştı.
2002-2003 dönemindeki Akut Solunum Yolu Sendromu (SARS) salgınının ardından yarasa corona virüslerinin genetik bilgilerinin olduğu bir arşiv yaratmak amacıyla kurulan enstitü, Covid-19’un buradaki laboratuvarda yapay üretildiği ve yanlışlıkla dışarı çıktığı iddiasına konu olmuştu.
Çinli yetkililer, söz konusu iddiaları reddetmiş, Covid-19’un başka bir ülkede ortaya çıktığı ve ithal dondurulmuş deniz ürünleriyle ülkeye geldiğine dair kanıtlanmayan, karşı iddialar ortaya atmıştı.
Covid-19, ilk kez Vuhan’daki gıda pazarında görülmüştü
Dünya, Covid-19 salgınından ilk kez Çin’in 31 Aralık 2019’da Hubey eyaletine bağlı Vuhan kentinde ‘kaynağı bilinmeyen gizemli solunum yolu hastalığı’nın ortaya çıktığını DSÖ’ye bildirmesiyle haberdar olmuştu.
Hastalık, ilk kez Vuhan’da deniz ürünleri gıda pazarını ziyaret eden kişilerde görülmüş, sebebi anlaşılamayan ‘solunum rahatsızlığı’ şikayetiyle 17 Kasım’da ilk hasta hastaneye başvurmuştu.
Akciğer iltihaplanmasına yol açan hastalığa yarasalarda bulunan bir beta corona virüsün mutasyona uğramış hali olduğu tahmin edilen, daha önce bilinmeyen türdeki bir corona virüsün sebep olduğu anlaşılmıştı.
