…Modern dile uyarlarsak, dünya ve başkaları hakkında bizimkinden farklı birçok çerçeveler vardır ve dürüst bir tavır bu çerçeveleri azami kayda almayı gerektirir. Bir olayı anlamaya ve karar vermeye çalışırken, sadece kendi çerçevemizden yola çıkmak (Onun ilahi bir doğruluğa sahip olduğu kesin olsaydı bile) faşizmin temelidir. Tek çerçeve ‘gerçek’ kavramını keskinleştirir ve başkalarına dayatma enerjisini sağlar. 20. Yüzyıl entelektüelleri de böyle büyük bir ahlaksızlığın pençesine düşmüşlerdi. Hiçbir bedeline ortak olmadıkları uzak hayatlar hakkında kararlar verdiler, projeler ürettiler ve bunu ellerindeki entelektüel müdahale gücüyle devlete dayattılar.
Kurban bana bunları düşündürür. Dünyanın böyle bir yer olmasına yol açan hatalarımızı, bizlerin yaşaması için masumların ölmesi gerektiğine dair kurduğumuz düzeni yüzümüze bir tokat gibi çarpar.
‘Onların etleri de kanları da Allah’a asla erişmez; fakat sizden O’na takva ulaşır. İşte böylece onları size boyun eğdirdi ki; size hakikati fark ettirdiği kadarıyla Allah’ı tekbir edesiniz.’ (Hacc Suresi, 37. Ayet Tefsiri.)
