‘Paradise Papers’, Fenerbahçe Başkanı Aziz Yıldırım’ın da ‘vergi cenneti’ Malta’da altı şirketinin bulunduğunu ortaya koydu.
Cumhuriyet’ten Pelin Ülker’in haberine göre Yıldırım’ın adı, uluslararası gazetecilik organizasyonu ‘Paradise Paper’s’ta Malta’da ‘off shore’ şirket sahibi işadamları arasında geçiyor.
Malta’da Yıldırım’ın dört, kızları Gülşah ve Hande’ninse hissedarı olduğu iki şirket var.
İnşaat, savunma, denizcilik, turizm, beton ve hayvancılık sektörlerinde yatırımları bulunan Yıldırım denizcilik sektöründe Gülhan Denizcilik, AG Denizcilik ve Dearsan Tersanesi’yle faaliyet gösteriyor.
Yıldırım Malta’da Mar Shipping Co Limited, Chem Unity Co Limited, Dearhan Holding Limited ve Marine Unity Co Limited şirketlerinde hissedar. Bu şirketler de denizcilik sektöründe.
Yıldırım’ın, kızları dahil bağlantılı olduğu altı şirket, International Maritime Organization (IMO) kayıtlarında gemi sahibi veya yöneticisi görünüyor.
Malta kayıtlarına göre Yıldırım’ın hissedarı olduğu Mar Shipping 2009’da, Chem Unity, Dearhan ve Marine Unity 2007’de kurulmuş. Yıldırım, bu şirketlerin aynı zamanda direktörü. Marine Unity Co Limited Ekim 2009’a kadar aktif görünüyor.
Sebep krediymiş
Yıldırım, yalnızca Marine Unity Company Ltd ve Med Unity Company Ltd şirketlerinin aktif olarak gemi işletmeciliği yaptığını belirterek şunları anlattı: “Marine Unity ‘Sakarya’ gemisinin sahibi ve işletmecisiydi. Geminin satın alınmasında Artezya Bank’tan kredi kullanıldı. Kredi koşulu olarak Malta’da şirket kuruldu. Bu geminin AB üyesi Malta bayrağı taşımasının hem operasyonel hem de finansal sebepleri var. Söz konusu dönemde Türkiye’de denizcilik ve tersanecilik sektörlerinde kriz nedeniyle yurtiçi bankalardan kredi bulunması imkânları sınırlanmış, bu nedenle yurtdışı finans kurumlarına müracaat zorunlu hale gelmişti. Geminin alt-kiracıları da AB üyesi ülkelerdeydi. Sonuç olarak Sakarya gemisi Marine Unity Co Ltd tarafından bir süre işletildikten sonra satıldı. Kredi borcu kapatılıp şirket faaliyetleri de sonlandırıldı.”
Dumlupınar gemisinin sahibi olan Med Unity için de aynı sürecin geçerli olduğunu söyleyen Yıldırım, şunları kaydetti: “Bu gemi için de Artezya Bank’tan kredi kullanıldı. Gemi, bir süre işletildikten sonra satılıp kredisi kapatıldı. Ancak hali hazırda alt kiracılardan bir kısım alacakları ve tedarikçilere bir kısım borçları nedeniyle bu şirketin resmi tasfiyesi için başvuruda bulunulmadı.”
Aysal’ın iki şirketi
Eski Galatasaray başkanı ve Unit International SA yönetim kurulu başkanı Ünal Aysal’ın da Malta’da Aysal Administration Limited ve Limoges Limited adında iki şirketi var.
Aysal, iki şirketin de bugüne kadar aktivitelerinin olmadığını belirterek şirketlerle holding için bir aile yasası oluşturulması planlamasının ilk adımlarının atıldığını ifade etti.
Aysal şunları söyledi: “Bunlar, farklı ülkelerde ikamet eden aile bireyleriyle Unit International SA’nın profesyonel yönetimi arasında kurumsal bir yapı oluşturulması, ilişkilerin kurumsal bazda düzenlenmesi ve şirketlerin uzun süre faaliyetlerinin devamını temin etmek üzere bir karar alma mekanizması yaratmak gayesiyle planlanan bir yapı ile ilgili adımlardır.”
Unit International SA, Marmara Ereğlisi’ndeki söz konusu doğalgaz elektrik santralının yüzde 33’üne sahip. Ayrıca şirket Sinop Boyabat ve Kocaeli Dilovası’nda da iki santrale ortak, Erzincan’daki Bağıştaş’ta da hidroelektrik santralinin yüzde 100 sahibi.
TFF yöneticisinin beş şirketi
Türkiye Futbol Federasyonu Başkan Vekili Servet Yardımcı’yla bağlantılı olarak Malta’da beş şirket var. Yardımcı, Bahamalar’da da iki şirkete sahip.
Malta’da Fetekoz Shipping Limited, Anzer Shipping Limited, Samistal Shipping Limited, Cimil Shipping Ltd ve Longford Shipping Ltd ile Bahamalar’daki YSG Holdings Ltd. şirketi denizcilik sektöründe.
YSG’nin direktörleri arasında Yardımcı’nın ağabeyi eski AKP milletvekili Hasan Kemal Yardımcı da bulunuyor. Hasan Kemal Yardımcı, 1998-2007 yıllarında Bahamalar’ın İstanbul fahri başkonsolosuydu.
Türkiye’de Yardımcı ailesine ait Yardımcı ve Türkter adlı iki tersane bulunuyor. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan’a ait 10 gemi Yardımcı Tersanesi’nde yapılmıştı. Bu gemilerin her birinin 18 milyon dolara mal olduğu iddia edilmişti.
‘Vergisel nedenler değil’
Yardımcı, şirketlerle ilgili şunları söyledi: “Bahsi geçen şirketler Avrupa’da kabotaj taşımacılığı yapan aktif şirketlerimiz. Gemicilik sektöründe kabotaj uygulaması var. Buna göre belli bir ülke sınırları içerisinde yük ve yolcu taşıma işi o ülkenin bayrağını çekmiş gemilerce yapılabilir. Avrupa Birliği bayrağı olmadan Avrupa’da kabotaj taşımacılığı yapılamıyor. Bu şirketlerimizin Malta’da kurulu olmasının yegâne sebebi ilgili denizcilik firmalarına ait gemilerimizin faaliyetlerini Avrupa Birliği’nde sürdürmesi ve bu ticari faaliyetleri sürdürebilmek için AB bayrağı taşıma zorunluluğu. Ne yazık ki kamuoyunda Avrupa Birliği’nde kabotaj faaliyeti gerçekleştirmek amacıyla Avrupa Birliği üyesi olan Malta Gemi Siciline gemilerini kaydettirip orada bu amaçla kurulan denizcilik şirketleri ile vergisel birtakım faydalar sağlamak amacıyla kurulan şirketler aynı kefeye konuluyor. Bu algı tamamen yanlış. Kaldı ki Türkiye’de 16 Aralık 1999 tarihinde yürürlüğe giren Türk Uluslararası Gemi Sicili ile denizcilik sektörü zaten vergiden muaf. Bu sebeple gemilerimizin Malta veya başka bir ülke sicilinde bulunma sebebi kesinlikle vergisel nedenler değildir.”
‘Paradise Papers’ nedir?
‘Paradise Papers’ (Cennet Belgeleri) politikacı ve iş insanlarının vergi cenneti olarak bilinen 19 ülke ve ‘hukuk bölgesi’ndeki yatırımlarını ifşa etmeye başlamıştı. Belgeler, mali sistemlerine ‘off shore‘ adı verilen bu tür ülkelerde yatırım yapan kişilerin kendi ülkelerinde ödemeleri gereken vergiden kaçınmaya çalıştığını göstermesi bakımından önemli. ‘Off shore’ yatırımlar, ayrıca kayıt dışı kazancı da saklamak için kolayca kullanılabildiği için uluslararası finans sisteminde itibarlı sayılmıyor.
