Ankara Başsavcılığı, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel ve Malatya Milletvekili Veli Ağbaba hakkında ‘zincirleme şekilde rüşvet’ iddiasıyla dokunulmazlıklarının kaldırılması talebiyle fezleke düzenledi.
Başsavcılığın açıklamasında Özel’in, ‘sahip olduğu nüfuz ve yetkiyi kötüye kullanarak’ 31 Mart 2024’teki yerel seçimlerde Muhittin Böcek’in Antalya Büyükşehir Belediye başkan adayı olarak gösterilmesini sağlamak için Böcek ve oğlu Mustafa Gökhan Böcek’ten doğrudan veya Ağbaba’nın aracılığıyla ‘menfaat temin ettiği’ öne sürüldü.
Özel’in, görevinden uzaklaştırılan Uşak Belediye Başkanı Özkan Yalım’dan da 4-5 Kasım 2023’teki CHP 38’inci Olağan Kurultayı’nda kullanılmak üzere ‘maddi menfaat temin ettiği’; Ağbaba’nın da Böcek ve oğlundan belediye başkanlığı adaylığı için farklı tutarlarda ‘menfaat temin ettiği’ iddia edildi.
Açıklamada Ağbaba’nın ‘Çankaya Belediye başkanı üzerindeki nüfuzunu kullanarak’ yapılacak katı atık toplama ihalesinin şartnameye aykırı biçimde pazarlık yöntemiyle kendisinin istediği şirkete verilmesi konusunda ısrarcı olduğu ileri sürüldü.
Fezlekeler, Adalet Bakanlığına gönderildi.
Dokunulmazlığın kaldırılması süreci nasıl işliyor?
Hakkında fezleke düzenlenen bir milletvekilinin dokunulmazlığının kaldırılması, Komisyon incelemesinden nihai karara kadar adım adım şu şekilde işliyor:
Hazırlık Komisyonu incelemesi
Sürecin ilk aşamasında Anayasa ve Adalet Komisyonu üyelerinden oluşan Karma Komisyon, partilerin vereceği adaylar arasından kurayla beş kişilik bir Hazırlık Komisyonu kuruyor.
Hazırlık Komisyonu, en geç bir ayda dosyayı inceliyor, evraklara bakıyor ve gerekirse milletvekilini dinliyor. Dokunulmazlığın kaldırılması yönünde rapor hazırlarsa dosya Karma Komisyona geçiyor.
Karma Komisyon kararı
Karma Komisyon da en geç bir ayda raporu inceliyor ve bu aşamada iki karardan birine hükmediyor; birincisi, kovuşturmanın ertelenmesi. Kovuşturma ertelenirse rapor Meclis Genel Kurulu’nda okunuyor, 10 gün içinde milletvekillerince itiraz edilmezse kesinleşiyor. İtiraz edilirse Genel Kurul gündemine geliyor.
İkinciyse dokunulmazlığın kaldırılmasına hükmedilmesi. Bu durumda rapor doğrudan Genel Kurul gündemine alınıyor.
Genel Kurul oylaması
Raporun Genel Kurul’da okunmasının ardından biri lehte diğeri de aleyhte iki milletvekili rapor üzerinde konuşma yapıyor.
Dosyası olan milletvekili savunmasını kendisi yapabiliyor veya başka bir milletvekiline de devredebiliyor.
Oylamaysa açık yapılıyor. Karar için toplantıya katılanların salt çoğunluğunun oyu, dokunulmazlığın kaldırılması için yeterli oluyor.
Oylamanın yapılabilmesi için vekillerin en az üçte birinin, yani 200’ünün katılımı gerekiyor. Ancak dokunulmazlığın kaldırılabilmesi için her durumda en az 151 kabul oyu gerekiyor. Yani vekillerin dörtte birinin bir fazlasının oyu.
Yargı süreci
Daha sonra Meclis kararı Cumhurbaşkanlığı ve Adalet Bakanlığı aracılığıyla ilgili savcılığa iletiliyor. Savcılık soruşturmayı devam ettiriyor; milletvekilini tutuksuz yargılayabileceği gibi tutuklama talebiyle mahkemeye de sevk edebiliyor.
Milletvekilinin durumu ve itiraz hakkı
Dokunulmazlığı kaldırılan kişinin vekilliği düşmüyor. Maaşını alıyor ve tutuklanmadığı sürece Meclis çalışmalarına katılabiliyor.
Ancak mahkemenin verdiği ceza kesinleşir ve bu karar Meclis Genel Kurulu’nda okunursa vekilliği düşüyor.
Dokunulmazlığın kaldırılması veya vekilliğin düşmesi kararından sonra en geç yedi günde, ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili kararın iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurabiliyor. Mahkeme bu başvuruyu 15 günde karara bağlıyor.
