12-17 yaşlarındaki 282 hastayla yapılan bir araştırma, enerji içeceği tüketiminin yaygın ve kalple ilgili bazı sorunlarla ilişkili olabileceğini gösterdi.
Enerji içeceklerinde yüksek miktarda kafeinin yanısıra, ginseng, taurin ve guarana gibi uyarıcı maddeler bulunuyor. Kısa sürede, yüksek dozda, bir de alkolle alındığında kalp ritim bozuklukları, kalp krizi, hipertansiyon, bilinç kaybı, çarpıntı, bayılma ve ani ölüme neden olabiliyor.
Kardiyologlar kalp hastalarının, ailesinde doğuştan ritim bozukluğuna eğilimi olanların kesinlikle enerji içeceği tüketmemesi uyarısı yapıyor.
Çocukluk ve ergenlikte kafein içeren enerji içeceği tüketimi dünyada olduğu gibi Türkiye’de de giderek artıyor. Enerji içeceklerinin başlıca etkisi kalp ve damar sistemi üzerine. Çarpıntı, göğüs ağrısı, hipertansiyon ve ritim bozukluklarının yanısıra koroner spazm ve miyokard infarktüsüne de yol açabiliyor. Nörolojik (beyin ve sinir sistemi) ve gastrointestinal (sindirim sistemi) üzerine etkileri de bildiriliyor. Enerji içeceği nedenli akut hepatit (ani başlangıçlı karaciğer iltihabı) tanısı alan vakalar da var.
Enerji içeceği ve kafein tüketimine bağlı klinik sonuçlara ilişkin veriler büyük ölçüde erişkinlerle yapılan çalışmalara dayanıyor. Pediatrik yaş grubunda veriler sınırlı.
En sık nedeni anlaşılamayan göğüs ağrısı saptandı
Yeni araştırma çocuklara odaklandı. Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Acil Kliniği’ne göğüs ağrısı, çarpıntı, nefes darlığı şikayetiyle başvuran 12-17 yaşlarındaki 282 hastanın enerji içeceği ve kafeinli içecek tüketimi ile klinik, elektrokardiyografik ve laboratuvar bulguları incelendi.
Başvuruda enerji içeceği tüketim öyküsü olan hasta sayısı 43’tü (yüzde 15,2). Bunlarda nedeni açıklanamayan göğüs ağrısı ve perimiyokardit tanıları öne çıktı. Enerji içeceği tüketimi sonrası nonspesifik göğüs ağrısı olan hastaların bir kısmında troponin (kalp krizleri, miyokardit gibi durumlarda yükseliyor) pozitifliği ve EKG değişiklikleri saptandı. Enerji içeceği kullanan hastaların troponin düzeyleri, kullanmayanlara göre anlamlı derecede daha yüksekti.
Miyokardit/perimiyokardit tanısı alan 33 hastanın 9’u (yüzde 27,2) enerji içeceği içmişti. Bu grupta da troponin düzeyleri anlamlı olarak daha yüksekti. Hastaların yüzde 49,6’sının düzenli enerji içeceği tükettiği belirlendi.
Kafein tüketimi sonrası en sık bildirilen semptomlar; göğüs ağrısı, çarpıntı, karın ağrısı, baş ağrısı ve nefes darlığıydı. Hastaların çoğununun enerji içeceği dışında da kafein içeren içecek tükettiği görüldü.
Çocukların erişmesi kısıtlanmalı
Araştırmacılar, özellikle nedeni açıklanamayan göğüs ağrısı ve miyokardit olgularında enerji içeceği kullanımına bağlı troponin yüksekliği dikkat çekti.
Ayrıca “Pediatrik yaş grubunda enerji içeceği kullanımının mutlaka sorgulanması, sağlık çalışanlarının bu konuda bilinçlendirilmesi ve çocukların bu ürünlere erişiminin kısıtlanması” önerisinde bulunuldu.
‘Göğüs Ağrısı, Çarpıntı, Nefes Darlığı Semptomları ile Çocuk Acile Başvuran Hastaların Enerji İçeceği Kullanım Sıklığının İdrar Metabolitleri Düzeyi Aracılığıyla Araştırılması ve Klinik Korelasyonu’ başlıklı araştırmayı, Dr. Kent Ozan Keskin, Dr. Figen Akalın, Dr. Elif Erolu Kıbrıs yaptı. Araştırma 61’inci Türk Pediatri Kongresi’nde sunuldu.
