Ankara Tabip Odası (ATO), Sağlık Bakanlığı’nın 2025’in ilk yedi ayında kamu-özel işbirliği projeleri (şehir hastaneleri) için ayırdığı kaynakla 100 yataklı 78 devlet hastanesi, dört birimlik 7 bin 70 aile sağlığı merkezi (ASM) açılabileceğini açıkladı.
ATO‘nun yazılı açıklamasında, Sağlıkta Dönüşüm Programı’nın sağlık hizmeti organizasyonunda ve finansman yapısında koruyucu sağlık hizmetlerini geri plana iterken, kamu yararından önce özel sektörün çıkarlarını gözettiği belirtildi: “Popülist sağlık politikaları nedeniyle kaynakların büyük bölümü tedavi edici sağlık hizmetlerine ve şehir hastanelerine aktarılırken, kamu bütçesinden şirketlere yapılan kaynak transferi her yıl artıyor.”
Eski bakan Fahrettin Koca, şehir hastanelerinin iktisadi yükünü itiraf ederken ‘kira bedelinin 322 milyar avroya ulaştığını‘, bu nedenle ‘bütçeye yükünü 27,5 milyar avroyla sınırladıklarını‘ açıklamıştı.
2025 bütçe ödeneklerinde şehir hastaneleri için ayrılan kira ödemesi tutarı yine artırıldı. 37 milyar 420 milyon 717 bin lirası hizmet alımı, 67 milyar 181 milyon 365 bin lirası kullanım bedeli olmak üzere 104 milyar 602 milyon 82 bin liralık ödenek ayrıldı. Bu Sağlık Bakanlığı bütçesinin yüzde 10’una denk geliyor.
Sağlık Bakanlığı’nın Bütçe Giderlerinin Faaliyet Sınıflandırması Tablosuna göre ise ‘Kamu-Özel İşbirliği Modeli ile Yapılan Sağlık Tesisleri’ için ocakta 15 milyar 129 milyon 245 bin 397 liralık harcama kalemi ayrıldı. Bu rakam 2025’in ilk yedi ayında (ocak-temmuz) 70 milyar 770 milyon 837 bin 838 lirayı buldu.
Neler yapılabilirdi?
Oda açıklamasında şu görüşlere yer verildi:
“Kamu-özel işbirliği modeliyle yapılan sağlık tesisleri için ayrılan 70 milyar 770 milyon 837 bin 838 TL’lik gider kalemi gerek birinci basamak, gerekse ikinci ve üçüncü basamakta kamusal ve planlı sağlık hizmeti sunumu için harcanabilirdi.
Kamu İhale Kurumu ve çeşitli ihale ilanlarında yer alan bilgilere göre 2025 fiyatlarıyla 100 yataklı standart bir devlet hastanesinin inşaat maliyeti ortalama 900 milyon TL ila 1 milyar TL arasında değişiyor.
İllerin ve ilçelerin demografi, kent yapısı ve ulaşım gibi özellikleri göz önünde bulundurularak 2025’in ilk yedi ayında Kamu Özel İş Birliği modeli için ayrılan 70,7 milyar TL ile en az 100 yataklı 78 devlet hastanesi açılabilir veya kapatılan hastaneler modernleştirilerek yeniden ve yerinde halkın hizmetine sunulabilirdi.
Öte yandan söz konusu kaynak, birinci basamak koruyucu sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi için seferber edilebilirdi. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun 2024 sonunda yaptığı bir açıklamada ‘2025’de bin yeni ASM açacağız’ demesine karşılık, Türkiye genelinde ASM sorunu devam ediyor.
Şehir hastanelerine ayrılan kaynakla Aile Hekimlerine –mülkiyeti kamuya ait olmak üzere– kira ödemek zorunda kalmadıkları ASM’ler tahsis edilebileceği gibi, birinci basamak sağlık hizmetinde ASM’lerde belirli bir standardın yakalanması suretiyle eşit ve erişilebilir hizmet sunmak mümkün.
İlk yedi ayda kamu özel işbirliği modeli için ayrılan kaynakla ortalama maliyeti 10 milyon TL’yi bulan dört birimlik en az 7 bin 70 ASM yapılabilirdi.”
