Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, ‘Ermeni soykırımı’nın 100’üncü yıldönümü olarak kabul edilen 24 Nisan’da, Erivan’da yapılacak anma törenler için, “Kendileri çalıp kendileri oynayacaklar” ifadesini kullandı.
Erdoğan, geçen yıl yayınladığı taziye mesajında ise “Ermenilerin de o dönemde yaşadıkları acıların hatıralarını anmalarını anlamak ve paylaşmak bir insanlık vazifesidir” demişti.
Irak Cumhurbaşkanı Fuad Masum’la ortak basın toplantısı düzenleyen Erdoğan, Türkiye’de Çanakkale Savaşı’nın Ermenistan’daysa ‘Ermeni soykırımı‘nın yıldönümü anmalarının yapılacağı 24 Nisan tarihine ilişkin açıklamalarda bulundu.
“24’ünde de ne yapacaklar; Ermenistan’da bir araya gelecekler, kendileri çalıp kendileri oynayacaklar. Konuşacaklar, edecekler, Türkiye’ye hakaretler edecekler” diyen Erdoğan sözlerini şöyle sürdürdü: “24 Nisan’da biz de Çanakkale’de bir araya geleceğiz. Ama biz Çanakkale’de bizim gündemimizde Ermenistan yok. 23 Nisan’da yani yarın İstanbul’da biz dünya barışını konuşacağız, bizim farkımız bu.”
‘Öyle bir derdimiz yok; öyle bir endişemiz yok’
Türkiye’nin amacının Ermenistan’a misilleme yapmak olmadığını söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bizim öyle bir derdimiz yok. Bizim böyle bir endişemiz de yok. Orada ne konuşurlarsa konuşsunlar, 24 Nisan’da Türkiye’ye gelen 100’e yakın devlet başkanı, başbakan, bakanlar, büyükelçiler orada ne yapıldığını gayet iyi görecekler” diye konuştu.
‘Ya kulakları duymuyor ya başka şeyle meşguller’
Avrupa Parlamentosu’nun Türkiye’ye yaptığı, ‘Ermeni soykırımını tanıma ve arşivlerini açma’ çağrısına da değinen Erdoğan, “Avrupa Birliği bizim arkamızdan değil, çok çok gerimizden geliyor. En son yaptıkları açıklama, ‘arşivlerin açılması’ diyor. Ben 12 yıldır bu arşivleri her an açmaya hazır olduğumuzu söylüyorum. Ya bunların kulağı var duymuyor veya başka şeylerle meşguller. Biz arşivlerimizi açmaya hazırız, Ermenistan’ın varsa bu noktada arşivi, onlar da arşivlerini açsınlar” dedi.
Geçen yıl ne demişti?
Erdoğan’ın “Ermenilerin de o dönemde yaşadıkları acıların hatıralarını anmalarını anlamak ve paylaşmak bir insanlık vazifesidir” ifadelerine yer verilen mesajı öne çıkan bölümleri şöyleydi:
“(…) Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarının hangi din ve etnik kökenden olursa olsun, Türk, Kürt, Arap, Ermeni ve diğer milyonlarca Osmanlı vatandaşı için acılarla dolu zor bir dönem olduğu yadsınamaz.
Adil bir insani ve vicdani duruş, din ve etnik köken gözetmeden bu dönemde yaşanmış tüm acıları anlamayı gerekli kılar.
(…) Osmanlı İmparatorluğu vatandaşı herkes gibi Ermenilerin de o dönemde yaşadıkları acıların hatıralarını anmalarını anlamak ve paylaşmak bir insanlık vazifesidir.
Türkiye’de 1915 olaylarına ilişkin farklı görüş ve düşüncelerin serbestçe ifade edilmesi; çoğulcu bir bakış açısının, demokrasi kültürünün ve çağdaşlığın gereğidir.
Türkiye’deki bu özgür ortamı, suçlayıcı, incitici, hatta bazen kışkırtıcı söylem ve iddiaları seslendirmek için vesile olarak görenler de bulunabilir.
(…) 1’inci Dünya Savaşı esnasında yaşanan hadiseler, hepimizin ortak acısıdır. Bu acılı tarihe adil hafıza perspektifinden bakılması, insani ve ilmi bir sorumluluktur.
Her din ve milletten milyonlarca insanın hayatını kaybettiği 1’inci Dünya Savaşı esnasında, tehcir gibi gayr-ı insani sonuçlar doğuran hadiselerin yaşanmış olması, Türkler ile Ermeniler arasında duygudaşlık kurulmasına ve karşılıklı insani tutum ve davranışlar sergilenmesine engel olmamalıdır.
(…) Bu anlayışla biz Türkiye Cumhuriyeti olarak 1915 olaylarının bilimsel bir şekilde incelenmesi için ortak tarih komisyonu kurulması çağrısında bulunduk. Bu çağrı geçerliliğini korumaktadır. Türk, Ermeni ve uluslararası tarihçilerin yapacağı çalışma, 1915 olaylarının aydınlatılmasında ve tarihin doğru anlaşılmasında önemli bir rol oynayacaktır.
(…) Kadim ve eşsiz bir coğrafyanın benzer gelenek ve göreneklere sahip halklarının, geçmişlerini olgunlukla konuşabileceklerine, kayıplarını kendilerine yakışır yöntemlerle ve birlikte anacaklarına dair umut ve inançla, 20. yüzyılın başındaki koşullarda hayatlarını kaybeden Ermenilerin huzur içinde yatmalarını diliyor, torunlarına taziyelerimizi iletiyoruz.
Aynı dönemde benzer koşullarda yaşamını yitiren, etnik ve dini kökeni ne olursa olsun tüm Osmanlı vatandaşlarını da rahmetle ve saygıyla anıyoruz.”
