Ege Cansen: Merkezi ekonomiler çöktü ama devletsiz ekonomi kurulamadı

Okura not

Günün 11’i, Türkiye medyasındaki görüş ve yorum çeşitliliğini yansıtmak amacıyla hazırlanmaktadır. Aşağıda özetini bulacağınız yazıya yer vermemiz, içeriğini onayladığımız ve/veya desteklediğimiz anlamına gelmez.

Merkezi planlamalı ülkeler II. Dünya Harbi’nden sonra sanki çok hızlı kalkınıyorlarmış gibi bir intiba oluşmuştu. Çok geçmeden bunun fos olduğu ortaya çıktı. Zaten bu, doğaya aykırı yapay bir sistemdi. Bireyin yaratıcılığı ve girişimciliğin alternatifi yoktu. Sosyalist devletin tepesine çıkmış, yüksek bürokratlar, parti yöneticileri ve silahlı kuvvetlerin komutanları “yeni sınıf” (oligarşi) oluşturdular ve ekonomiyi atalete sevk ettiler. Aynı dönemde kapitalist ülkelerde hem teknoloji gelişti hem de üretim daha hızlı arttığı için halkın refahı da yükseldi.

Ancak, üç kötü şey oluştu. Birincisi serbest rekabet, tekel ve kartel oluşmasına meydan vererek, kendi kendini kemirir hale geldi. İkincisi, gelir dağılımı bozuldu. “Biri yer, biri bakarsa; kıyamet bundan kopar” denmeye başlandı. Üçüncüsü, ülke ekonomileri ve hatta dünya ekonomisi sistemik “finansal piyasa” kaynaklı iktisadi krizlerden kurtulamaz oldu. Devleti dışlayan kapitalizm, devleti içeri davet etti.

Ege Cansen’in yazısı