AYŞEGÜL KASAP
aysegulkasap@diken.com.tr
@aysegul_kasap
İktidarın “10 gün sonra Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan müjdeyi duyuracak” diye reklamını yaptığı kira düzenlemesiyle ilgili açıklama 13’üncü günde, beklendiği gibi Erdoğan’dan değil, Adalet Bakanı Bekir Bozdağ’dan geldi.
13 gün süren çalışmanın sonucundaysa kira artışına sadece bir yıllık, yani seçim dönemine kadar sınırlama getirildi. Buna göre 1 Temmuz 2022- 1 Temmuz 2023 arasında kiralar en fazla yüzde 25 artırılabilecek.
sahibinden.com verileri üzerinden her ay konut piyasasına dair detaylı rapor hazırlayan Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi’nin (BETAM) direktörü Seyfettin Gürsel düzenlemenin satır aralarını Diken’e anlattı.
Gürsel bunun bir çözüm olmayacağını, arz talep dengesini daha bozacağını söyledi: “Sonuç olarak ne yapacaklarını bilmiyorlar. Bu çözüm değil. Kiralar iyice çıldıracak.”
24 Mayıs’ta Çevre, Şehircilik ve İklim Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı fahiş kira artışlarına bir çözüm bulmak için zirve düzenlemişti. 10 gün içinde Erdoğan’ın ‘müjde’ vereceği söylenmişti.
Ancak açıklama Bozdağ’dan geldi: “Konut kiraları bakımından 1 Temmuz 2023 yılına kadar yenilecek kira sözleşmelerinde bir önceki seneki kiranın yüzde 25’ini geçmeyecek şekilde bir artış yapılması imkanı getiriliyor.”
Yargıtay’ın 2019’da aldığı, kiralardaki artışı TÜFE’nin 12 aylık ortalamalarına bağlayan kararı geçici olarak rafa kalkmış oldu.
Bu karar çerçevesinde temmuzda kira artışının yüzde 40’ı geçmesi bekleniyordu. Bu nedenle yüzde 25 enflasyonun altında kalan bir oran oldu.
‘Daha da artmaya devam eder’
Gürsel bu durumun kiralık konuta yatırımı düşüreceğini söyledi: “Talebi düşürür. Çünkü parası olan yatırımcılar, konut alıp da kiraya vermeyi yüksek enflasyondan bir kaçış yolu olarak görüyor. Alıp çok yüksek fiyattan kiralıyorlardı. Şimdi bunda tereddüt edebilirler. Dolayısıyla kiralık konut arzını da düşürür önümüzdeki dönemde. Öyle olunca daha büyük soru yaşanır.
Siz istediğiniz kadar mevcut kiraları yüzde 25’le sınırlayın. Kiralar zaten astronomik fiyatlara varmış durumda. Kiralarda daha da artmaya devam eder.
Diyelim ben boş bir ev aldım yeni bitmiş ev, kiraya vereceğim, onun kirasına karışamazlar ki. Onun yanındaki sitede evin kirası örnek veriyorum 10 bin lira olacak, ben vereceğim kirayı 20 bin liradan vereceğim. O 10 bin lira öbür yıl ancak 12 bin 500 lira olacak benimki de 25 bin lira olacak.”
‘Ne yapacaklarını bilmiyorlar’
Enflasyonun yükselmesi durumunda kira fiyatlarıyla bu şekilde mücadele edilemeyeceğini belirten Gürsel “Sonuç olarak ne yapacaklarını bilmiyorlar. Bu çözüm değil. Mevcut kiracıları memnun eder. Ev sahiplerini de mağdur edeceği için özetini söyleyeyim, kiralamak için konut satın alan sayısı azalır. Azaldıkçı da kiralık konut talebi artmaya devam edecek. Kiralar iyice çıldıracak.”
