Sakuralar altında piknik: Hanami

Japonların doğayla kurdukları sıkı ilişkiden ürettikleri çok sayıda gelenekten biri de kiraz çiçeklerinin açtığı bahar aylarında yaptıkları sakura pikniği. Popüler mesire alanları, iyi bir pikniğin püf noktası ve kurallarıyla; işte Hanami.

Tokyo’daki Shinjuku Chuo Parkı’nda en güzel ve çeşitli türdeki kiraz ağaçlarının büyük bir kısmı görülüyor. Fotoğraf: Reuters

Havaların ısınmasıyla birlikte, ülkenin güneyinden başlayarak açan kiraz çiçekleri, bugünlerde Kuzey Japonya’daki Sapporo şehrine doğru yaklaşıyor. Meyve vermeyen kiraz ağacı sakuranın Japon kültüründeki anlamı derin: Hem baharı müjdeliyor hem de en güzel halindeyken hafif bir rüzgarla savrulup düşüyor, toprakla buluşuyor. Sakura yaşamla ölümün iç içe oluşunu simgeliyor. Sakura ağaçları altında piknik yapmak ise neredeyse kutsal sayılıyor.

Küçücük bir adada kalabalık halde yaşamaya alışkın Japonlar, topluca hareket etmeleri gereken her yerde kurallara sıkı sıkıya bağlı davranır. Siz, yaya geçidinde karşıdan karşıya geçmek için beklerken sıraya girildiğini gördünüz mü? Japonlar girer. Aynı disiplin Hanami için de geçerli.

Dev park nasıl boşaldı? 

Yazar Onur Ataoğlu, Japonya’daki deneyimlerini yazdığı ‘Japon Yapmış’ kitabında, şahit olduğu bir manzarayı şöyle yazıyor: “… Piknik deyince, bu parkta (Shinjuku Gyoen, Tokyo) beni hayretlere gark eden bir detay daha olmuştu; akşamüstü saat 4:30’da kapanan park için 4:15’te bir anons yapıldı ve insanlar toplanmaya başladı. 4-5 futbol sahası büyüklüğünde bir alana hıncahınç yayılmış binlerce insanı görünce, bir köşede oturup nasıl toplanacaklarını seyretmeye ve güzelim parkın nasıl içine edildiğini gözlemlemeye karar verdim. O insan güruhu, 15 dakikada toplanıp parkı öyle bir terkettiler ki, arkalarında tek bir pet şişe, bir parça meyve kabuğu, bir sushi parçası kalmadı. Saat 4:35’te parka girecek herhangi bir insan evladını, gün boyunca parka kimsenin adım atmadığına inandırabilirsiniz.”

‘Çaylak’ elemanın sakura sicili!

İyi bir hanami deneyimi yaşamanın püf noktası, ‘esaslı’ bir kiraz ağacının altında yer tutmak. Ataoğlu, şirket pikniklerinde bu görevin genelde en genç çalışana verildiğini, çalışanın ise üstlerinin gözüne girebilmek için türlü fedakarlıklarda bulunduğunu mizahi bir dille anlatıyor: “… Bu yüce görevin getirdiği sorumlulukla ezilen genç, gece gözüne uyku girmeden titreyip durur ve sabah gün ağarmadan parka gidip iyi bir yer tutmaya çalışır. İşin kesinlikle şakası yoktur; iyi bir yer tutamayan çaylak, üstleri tarafından ‘beceriksiz’ olarak damgalanır. Bir sonraki sene boyunca ne kadar cansiperane çalışsa da, güzel bir ağacın altında yer tutmayı becerememiş bir zavallıdır o. Profesyonel kariyeri artık bitmiştir; sakura sicilindeki bir çiziği başka hiçbir sicil düzeltemez.”

En güzel piknikler mezarlıklarda

Piknik deyince Türklerin aklına ilk gelen mangal olur. Japonlar da mangalı seviyor ama hanami pikniğinde genelde önceden hazırlanmış yiyecekler yeniyor. En güzel sakura ağaçlarının bulunduğu mezarlıklar da çok tercih edilen piknik alanlarından. Hafif ışıklandırılan mezarlıklarda gece piknikleri yapılıyor.