Asya ile Avrupa’yı birbirine bağlayan 1915 Çanakkale Köprüsü, bugün Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla açıldı.
Hükümet, devletin kasasından para çıkmadan Türkiye’ye ‘önemli bir eser daha kazandırdığını’ savunurken, muhalefetin gündemi dövizle verilen geçiş garantileri.
Köprüde uygulanan Yap-İşlet-Devret modeli, kamu için yapılan altyapı yatırım veya hizmetinin finansmanının özel bir şirket tarafından karşılanması; proje bitiminde de sözleşmede belirlenen süre içinde bu hizmet bedelinin işletme gelirleriyle geri ödenmesi esasına dayanıyor.
9 soru 9 yanıt…
1-Köprüyü kim yaptı?
Köprü, yap-işlet-devlet modeliyle Daelim-Limak-SK-Yapı Merkezi’nden oluşan ortak girişim grubu tarafından inşa edildi. Firmaların ikisi Türkiye, ikisi Güney Kore’den.
2-İşletme süreleri ne kadar?
Yüklenici firma, süresi 16 yıl iki ay 12 gün olarak belirlenen proje kapsamında köprüyü 11 yıl boyunca işlettikten sonra Karayolları Genel Müdürlüğü’ne devredecek.
3-Kaça mal oldu?
Erdoğan, projenin maliyetini 2 milyar 545 milyon avro olarak duyurdu. Ancak Limak tarafından bu rakamın 3,1 milyar avroyu bulduğuna dair açıklama var.
4-Yapımı kaç yıl sürdü?
Yapımı 5,5 yıl olarak planlanan köprünün inşaatı dört yılda bitti.
5-Rekoru ne?
Köprü 2 bin 23 metre orta açıklığıyla rekor sahibi. Üçer şeritli köprünün toplam uzunluğuysa 4 bin 608 metre. Köprü ayrıca 318 metre yüksekliğindeki kuleleriyle dünyanın en yüksek kulelerine sahip asma köprüsü.
6-Geçiş ücreti ne kadar?
Köprünün ücreti daha önce 15 avro (245 TL)+KDV olarak duyurulsa da bugünkü açılışta rakam 200 TL olarak verildi.
7-Feribot ücretleri ne kadar?
Çanakkale-Kilitbahir: 95 TL
Çanakkale-Eceabat: 107 TL
Gelibolu-Lapseki: 107 TL
8-Ne kadar araç geçiş garantisi verildi?
1915 Çanakkale Köprüsü için hazine garantisi verilen araç sayısı yıllık 16 milyon 425. Bu günlük 45 bin araca denk geliyor.
Feribot işletmecisi GESTAŞ’ın taşıdığı günlük araç sayısıysa 9 bin 500 civarında. Bu sayı bayramlarda bile en fazla 15 bine ulaşabiliyor.
9-Hükümetin hesapladığı tasarruf, muhalefetin hesapladığı zarar ne?
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu’na göre iki kıtayı altı dakikada birbirine bağlayan köprüyle yıllık 465 milyon liralık zaman tasarrufu, 102 milyon liralık da akaryakıt tasarruf sağlanacak.
Hükümetin hesabına göre köprünün varlığı 567 milyon liralık tasarruf anlamı taşıyor.
Muhalefete göre köprüdeki geçiş ücretlerinin avroya endeksli olması en büyük sorun. Mart 2018’de 4,80 olan avro kuru bugün 16 liranın üzerinde. Muhalefet, köprüdeki kur garantisi yüzünden kamunun borç yükünün şimdiden üç buçuk kat arttığı görüşünde.
