Soma, Torunlar Center ve Ermenek faciaları hükümete nihayet adım attırdı. Başbakan Davutoğlu beklenen iş güvenliği yasa paketini açıkladı.
‘Kazayı bildirmeme’ primi
Pakette öne çıkan maddeler şöyle:
* Çok tehlikeli işlerde çalışan 2 milyon 700 bin çalışana mesleki yeterlilik belgesi geliyor.
* Üniversite ve meslek yüksek okullarına zorunlu iş sağlığı ve güvenliği dersi getirilecek.
* Yapı denetim firmalarına iş sağlığı ve güvenliğinde sorumluluk getirilecek.
* İnşaatlarda şantiye şefine iş güvenliği uzmanı olma şartı getirilecek.
* İş kazası olmayan iş yerlerine ödüllendirme geliyor. Çok tehlikeli iş kategorisindeki bir firmada üç yıl içinde iş kazası yoksa, işsizlik primini yüzde 2 değil yüzde 1 olarak tahsil edilecek. Ancak ölümlü iş kazası meydana gelen bir iş yerinde yüzde 2 değil yüzde 3 olacak.
* İdari para cezalarında artış olacak.
İki yıl kamu ihalesinden men
* İLO’nun 167 ve 176 sayılı maden ve inşaatlarında iş sağlığı güvenliğiyle ilgili sözleşmelerine dair yasal süreç hızlandırılacak.
* Acil durdurma halleri müfettiş insiyatifine bırakılmadan karar alınacak.
* İşveren ölümlü iş kazasında kusurlu bulunursa ceza kanununda yer alan cezaya ilaveten iki yıl kamu ihalelerinden men edilecek.
* Yer altı planlarının üç boyutlu hazırlanması zorunlu olacak.
* Kamu ihalelerinde iş sağlığı ve güvenliğine yönelik bir kalem olacak.
* Standartlara uygun kişisel donanım sağlamayan iş verene idari para cezası verilecek.
Rödovansta yıl artışı
* Rödovans sözleşmeleri artık 15 yıldan az olmayacak şekilde yapılacak. Kamuda rödövans olacak ama bütünüyle başka işverene devredilemeyecek. Özel sektörde rödövans olmayacak.
* Madenler iki yoldan yer üstüne bağlanacak.
* Maden çalışmalarında her aşama elektronik ortamda kaydedilecek. Bilgiler bilgisayara işlenecek. Aynı anda Enerji Bakanlığı’nda bilgiler geçilecek.
* Maden ve inşaat sektöründe iş sağlığı teftişleri görüntülü ve fotoğraflı olacak. Müfettişler bizzat görüntüleyecek. Acil durumlarda çıkış için fosforlu hayat hattı yapılacak.
* Yılda 1 olan acil durum plan ve tatbikatlarının altı ayda bir yapılacak. Tatbikat yapılıp bildirimle yetinilmeyecek. Sadece madenlerdeki şikayetleri değerlendirmek için ayrı bir hat kurulacak.
* Maden şirketleri geçiş sürecinde çalışanlarına hayat sigortası yapacak.
Madene bağımsız denetim
* Maden sahalarının denetimi ve faaliyetlerinin izlenmesi bağımsız kuruluşlar tarafından yapılması sağlanacak.
* Ruhsat sahiplerinden toplanan harç bedelleri ruhsat bedeli altında tek kalemde toplanacak.
* Ruhsat bedelinin bir kısmı faaliyeti biten ve devam eden madenlerin rehabilitasyonu için kullanılacak.
* Küçük işletmelere devlet katkısında kolaylık sağlanacak.
Aramaya teşvik
* Maden arama çalışmaları için teşvik mekanizmaları oluşturulacak. Maden arama şirketlerinin ve milli kapasitenin artırılması amaçlanacak, yurtdışında arama yapan kuruluşların da teşvikleri artırılacak.
* Maden işletmelerinde görev alacak teknik personelin niteliklerine yönelik eğitimler yapılacak.
* Ruhsat harçları madenin büyüklüğüne göre yeniden değerlendirilecek.
* Madenin değeri borsadaki iniş çıkışa ve uluslararası piyasadaki değere göre belirlenecek.
* Maden arama çalışmaları için keşif mekanizmaları oluşturulacak.
* Maden işletme ruhsatı verirken mali yeterlilik şartı getirilecek.
* Maden işletme projelerinin yüksek standartlarda hazırlanması için gerekli düzenlemeleri yapacağız.
‘Zihniyet değişimi gerekiyor’
Yasanın bu hafta veya gelecek hafta TBMM’den geçeceğini umduklarını söyleyen Davutoğlu, “Protesto etmek çok kolay, muhalefet etmek de kolay. Ama nihayetinde hepimizin üzerine düşeni yapmamız gerekir.”
“Üç aşamalı bir sorunla karşı karşıyayız” diyen Davutoğlu, bunları zihniyet, süreç yönetimi ve yasal süreç olarak sıraladı.
Davutoğlu, “Ancak her şeyden önce işçi ve işverenlerimizin bir zihniyet dönüşümüne girmesi gerekiyor. Önemli olan vatandaşlarımızın, işçileriminiz kendi can güvenlikleri konusunda bilinçlendirilmeleri” dedi.
