Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Cahit Turhan, 5-6 Nisan tarihlerinde taşınmanın tamamlanması planlanan İstanbul Havalimanı’nın her yıl 35 milyar lira gelir sağlayacağını söyledi. Müteahhitlere garanti edilen yolcu garantisi ise yıllık 332 milyar lira. Turhan’ın açıklamaları yeni havalimanının Hazine’den alacağı yolcu gelir garantisini tekrar gündeme getirdi.
‘Yap-işlet-devret’ yöntemiyle inşa edilen Osman Gazi ve Yavuz Sultan Selim köprülerinde öngörülen geçiş sayıları şimdiye kadar hiç tutmadı ve Hazine iki köprü için üstlenici şirketlere 2018 yılı için 1.76 milyar lira ödeyecek.
Sayıştay’ın Devlet Hava Meydanları’yla ilgili denetleme raporuna göre Hazine yeni havalimanı müteahhitlerine 12 yıllık süre için 6 milyar 300 milyon avro (39 milyar 850 milyon lira) gelir garantisi veriyor. Buna göre Hazine müteahhit şirketlere her yıl 52.5 milyar avro (332 milyar lira) yolcu gelir garantisi ödeyecek.
İhale şartnamesine göre gelir garantisi yolcu başına dış hat giden yolcu için 20 avro, dış hattan gelip dış hata giden transit yolcu için 5 avro ve iç hattan gelip dış hata giden transit yolcu için 3 avro servis ücreti üzerinden hesaplanacak. Devletin verdiği yolcu garantisi ilk etapta 90 milyon kişi. Miktar tutturulamadığında üzerini devlet ödeyecek.
Gazete Duvar’dan Bahadır Özgür’ün derlediği verilere göre bu kağıt üzerinde ‘şahane bir anlaşma.’ Fakat havalimanının sadece ilk fazı bile devlet garantili büyük kredilerle tamamlanabildi. İGA’nın beş ortağı cebinden harcamamak için Ziraat, Halkbank, Vakıfbank, Denizbank, Garanti Bankası ve Finansbank’tan toplamı 6 milyar avroyu bulan ‘devlet garantili’ krediler aldı.
Sonrasında ise havalimanı ortaklığından şirketlerin birer birer çekileceğine dair söylentiler dolaşmaya başladı. Kolin bu yıl ocak ayında hissesini Kalyon’a devretti. Cengiz İnşaat teknik üstlenici ve üç yıl boyunca ihaleden çıkması yasak – üç yıllık süre 2019’da doldu. Limak ve MNG’nin ise inşaat işinde olduğu ve her zaman çıkabileceği belirtiliyor. Yüzde 40 hissesi olan Kalyon’un ise çıkmasının söz konusu olmadığı aktarılıyor.
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan daha önceki açıklamalarında havalimanının finansmanında Hazine garantisi söz konusu olmadığını dile getirerek, “Sadece 342 milyon avro dış hat yolcu geliri garanti edilmiştir” demişti.
Öte yandan CHP Genel Başkan Yardımcısı Faik Öztrak ise gerçekte Hazine’nin verdiği garantinin bunun 18 katı olduğunu iddia etmiş ve şöyle konuşmuştu: “AKP’nin genel başkanı, İstanbul Havalimanı’nın açılışında milletimize ‘bu projede herhangi bir Hazine garantisi olmadığını, sadece 12 yıl için 342 milyon avro dış hat yolcu geliri garantisinin verildiğini’ söylüyor. Oysa Sayıştay’ın 2016 yılında Devlet Hava Meydanları’yla ilgili hazırladığı denetleme raporu var. 12 yıl sonunda Devlet Hava Meydanları İşletmesi, havuz müteahhitlerine toplam 6 milyar 300 milyon avro gelir garantisi veriyor. Bugünkü kurla çarptığınız zaman 40 milyar Türk Lirası. Sayıştay raporuna göre verilen garanti, AKP genel başkanının söylediğinin tam 18 katı. Ya AKP genel başkanı dün yine törenlerden önce efuliyi fazla kaçırdı ya da Sayıştay raporu doğruyu söylemiyor.”
‘Kamu-özel işbirliği modeli’ kapsamında yapılan projenin ihalesini 22 milyar 152 milyon avroluk teklifle beş ortaklı (Cengiz-Kolin-Limak-Kalyon-MNG) İGA konsorsiyumu kazanmıştı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Turhan’ın bugün yaptığı basın açıklamasında İstanbul Havalimanı’na ilişkin verdiği diğer bilgiler ise şöyle:
“Gayrettepe ile İstanbul Havalimanı arasındaki metro çalışmaları hızla devam ediyor. Amacımız 2020 başında bu hattı açarak ulaşımı kolaylaştırmak.
Planlanan taşınma süreci 5 Nisan’da gece 03,00’te başlayacak 6 Nisan gecesi saat 23.59’da tamamlanacak. Toplam 45 saat sürecek.
İstanbul Havalimanı’nın daha ilk etabı açılmış olmasına karşın 90 milyon yolcu ve 2.5 milyon ton kargo taşıması yapıldı. 100 milyon yolcu kapasitesine geçilecek. 114 uçak aynı anda terminale, köprüye yanaşabilecek. Bu sayı Atatürk Havalimanı’nda sadece 46’ydı.
İstanbul Havalimanı yolcu sayısı bakımından beş yıl içinde 2’nciliğe yükselecek.
İstanbul Havalimanı doğrudan ve dolaylı olarak 194 bin ile 225 bin kişi aralığında istihdam oluşturacak.
Yolcularımızın havalimanına rahat ulaşımını sağlamak için İBB tarafından kurulan HAVAİST ile 20 farklı güzergahta 150 lüks otobüsle taşıma yapılıyor. Ayrıca 660 adet akıllı sistemlerle donatılmış akıllı taksilerle hizmet verilecek. İETT tarafından 6 Nisan 2019 tarihinden itibaren 15 gün süre ile ring seferi düzenlenecek.”
