HDP, son dönemde birçok ilde gerçekleşen sokağa çıkma yasağı kararlarının anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne aykırı olduğunu belirterek durumu, Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı.
Partinin hukuk komisyonu üyesi ve Adana Milletvekili Meral Danış Beştaş tarafından ‘bireysel başvuru’ çerçevesinde hazırlanan başvuru dilekçesinde, devletin İl İdaresi Kanunu 11/c maddesine dayanılarak gidilen uygulamalarının tam kronolojisi yer verilerek, “16 Ağustos 2015 tarihinden 11 Aralık 2015 tarihine kadar yedi ilde, 2014 nüfus sayımına göre toplam 1.299.061 kişinin yaşadığı 17 ilçede toplam 52 kez süresiz ve gün boyu sokağa çıkma yasakları ilan edilmiş ve bunlardan en uzunu 14 gün boyunca sürmüştür. Uygulanan sokağa çıkma yasakları nedeniyle 63 sivil yurttaş yaşamını yitirmiştir” denildi.
Anayasanın “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasa’nın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasa’nın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz” şeklindeki hükümlerine dikkat çekilen başvuruda, savaş hallerinde bile yaşam hakkının korunması gerektiği yönündeki maddelere işaret edildi.
Sokağa çıkma yasaklarına gerekçe gösterilen nedenlerdin OHAL veya Sıkıyönetim nedeni olduğu belirtilen başvuruda, “Ancak mevcut siyasi iktidar; bu iki yönteme başvurmaksızın Anayasa ve hukuk dışı yollarla güvenliği sağladığı iddiasında bulunur iken açıkça ‘yaşam hakkı’nı ciddi bir biçimde tehdit etmektedir. Sokağa çıkma yasağı uygulaması devam ettiği müddetçe her birey yaşam hakkı ihlali riski ile karşı karşıyadır” denildi.
‘Kararlar keyfi’
Başvuruda 5442 Sayılı İl İdaresi Kanunu’nun 11. maddesinin; mülki amirlere keyfi bir biçimde kişi hak ve özgürlüklerini kısıtlama hakkı vermediği gibi yapılan keyfiyetin Anayasa’ya aykırılık teşkil ettiği belirtildi. Ayrıca yasakların “AİHS’in 5. maddesine açıkça aykırılık teşkil ettiği” belirtilen başvuruda, yasakların kaldırılması için kimi yerel mahkemelere başvurulduğu ancak yaşam hakkı ihlalleri nedeniyle Anayasa Mahkemesi’nin başvuruya öncelik vermesi istendi.
