‘Tıbbi Laboratuvar Hizmetleri ve İleri Teknoloji Tıbbi Laboratuvar Uygulamaları Hakkında Yönetmelik’le babalık testi yapan özel laboratuvarlara ağır cezalar getirildi.
Babalık testleri sadece mahkeme kararıyla, Adli Tıp Kurumu’nda yapılabiliyor. Başka laboratuvarın sonuçları mahkemelerde kabul edilmiyor.
Aslında bu yasak daha önce getirilmişti. Fakat bilhassa dizilerin de etkisiyle eşinden, çocuğunun başkasından olduğundan şüphe duyanlar babalık testi yaptırmak için genetik testler yapan laboratuvarların yolunu tutuyor.
Bazı laboratuvarlar da yasağa rağmen babalık testleri yapıyor. Hatta internet siteleri üzerinden isteyenlerin ‘ayağına’ kadar gidip test için örnek alabileceklerini duyuruyor. Test sonuçları bazı televizyon programlarıyla ekranlardan aleni duyuruluyor.
Fakat 24 Ekim’de Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmelik laboratuvar tıbbında yeni düzenlemeler getirdi. Düzenlemelerden biri de bu genetik testlerle ilgiliydi.
Testi yapanlar hizmetten men edilebilecek
DNA testleri soy bağının (biyolojik bağ-annelik, babalık, kardeşlik-) kanıtlanması için kullanılan en güvenilir yöntemlerden biri. Bununla ebeveyn-çocuk ilişkisi veya diğer akrabalık bağlarını belirlenebiliyor. En çok yapılansa babalık testi. Kan, saç, kirpik, tırnak, yanak mukozası, kemik ya da vücudun farklı dokularından alınan örneklerden elde edilen hücrelerden DNA profili çıkarılıyor. Bu profille diğeri karşılaştırılıyor. Yüzde 99,99 duyarlılıkta sonuç veriyor.
Söz konusu yönetmelik bu testleri yapan genetik tanı ve değerlendirme merkezlerine 100 bin liradan az olmamak kaydıyla idari para cezası, test hizmetlerinden men edilme, faaliyetlerinin durdurulmasına varan ağır cezalar getirdi.
Diziler testleri talepte etkili
Tıbbi genetik uzmanı Dr. Ayşegül Öztürk Kaymak genetik tanı merkezlerinin özellikle babalık testleri olmak üzere soybağının belirlenmesiyle ilgili sebeplerle sık arandığını söyledi.
Başvuruları Adli Tıp Kurumu’na yönlendirdiklerini belirten Kaymak, şöyle devam etti:
“Gerek yerli gerekse yabancı dizilerin etkisiyle her isteyenin bu testleri yaptırabileceği sanılıyor.
Başvuranlar ‘Sizden duymak istiyorum’ diyor. Bizim yapmamız net bir şekilde yasak.
Sadece prenatal (doğum öncesi tanı) tanılarda (genetik bazı hastalıkların belirlenmesi) annelerin hücreleriyle fetusunkileri ayırt etmek için bu testleri kullanıyoruz.”
