Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün naaşının Ankara ve İstanbul’da resmi törenlerle uğurlanmasından Etnografya Müzesi’ndeki geçici kabrine nakledilmesine kadar geçen süreyi kapsayan fotoğraflar, bir ulusun önderine duyduğu bağlılığı gözler önüne seriyor.
TBMM arşivine göre Atatürk’ün cenaze namazı, 19 Kasım’da Dolmabahçe Sarayı’nda 08:10’da kılındı.
Naaş 08:30’da komutanlığını Orgeneral Fahrettin Altay’ın yaptığı askeri kortejle top arabasına konularak Dolmabahçe Sarayı’ndan çıkarıldı. Kortejde Başbakan Celal Bayar, Meclis Heyeti, devlet erkanı ve diğer katılımcılar yer aldı.
Kortej 09:10’da Kabataş, Tophane, Karaköy, Galata Köprüsü, Eminönü ve Gülhane Parkı üzerinden Sarayburnu’na doğru hareket etti.
Atatürk’ün naaşı 12:30’da Sarayburnu’ndan Zafer torpidosuna nakledilirken torpido 13:00’te hareket etti. Daha sonra Selimiye Kışlası açıklarında bekleyen Yavuz zırhlısına nakledildi. Yavuz, 14:00’te İzmit’e doğru hareket etti. Yavuz’un siyah duman çıkartarak İzmit’e doğru hareket ettiği anlar fotoğraflarda yer aldı.
Türk ve yabancı savaş gemilerinin eşlik ettiği Yavuz zırhlısı 19:30’da İzmit Limanı’na yanaştı. 20:30’da İzmit İstasyonu’nda bekleyen özel trene nakledildi. Tren 21:00’de Ankara’ya doğru yola çıktı.
Tren 20 Kasım 1938 Pazar saat 10:00’da Ankara İstasyonu’na ulaştı. Treni aralarında Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, Meclis Başkanı Abdülhalik Renda ve Celal Bayar’ın da bulunduğu devlet erkanı, askeri birlikler, yabancı ülke temsilcileri ve kalabalık bir halk kitlesi istasyonda karşıladı.
Naaş daha sonra top arabasına konularak kortej eşliğinle 10:40’ta istasyondan ayrıldı ve 11:30’da Meclis binası önüne getirilerek burada hazırlanmış katafalka yerleştirildi.
13:00’ten gece yarısına kadar halkın Atatürk’ün naaşı önünde ihtiram geçişi yapmasına izin verildi. Halkın uzun kuyruklar oluşturduğu o anlar da kameralara yansıdı.
Ankara Palas’ta sessizlik
Cenaze törenine dünyanın dört bir yanından devlet temsilcileri katıldı. Heyetler, Ankara Palas’ın önünde, tören alanının karşısında yerlerini aldı. Yabancı devlet adamları, Meclis’in karşısında yer alan Ankara Palas önünde sıralanarak cenaze merasimini sessizce takip etti.
21 Kasım 1938 Pazartesi 09:00’dan itibaren Meclis binası önünde askeri birliklerin geçit merasimi yapıldı.
11:00’de naaş Meclis binası önünden alınarak kortej eşliğinde Etnoğrafya Müzesi’ne doğru yola çıkarıldı.
12:15’te Etnografya Müzesi’ne ulaşılırken naaş, 12:30’da hazırlanan katafalka yerleştirildi. Devlet erkanı, yabancı heyet mensupları ve halk, Etnografya Müzesi’ndeki Atatürk’ün naaşı önünden son kez ihtiram geçişi yaptı. Çanakkale’de Atatürk’e üç kere yenilen İngiliz Mareşal Birdwood’un da yer aldığı yabancı heyetin uğurlaması da fotoğraflara yansıdı.
